İçindekiler
TEP açılımı: Ton Eşdeğer Petrol
TEP'in açılımı "Ton Eşdeğer Petrol"dür. İngilizce karşılığı TOE (Tonne of Oil Equivalent)'dır. Tanım olarak:
🛢️ 1 TEP = 1 ton petrolün yanmasıyla açığa çıkan enerji miktarına eşdeğer enerji içeriği
1 TEP = 41,868 GJ = 11.630 kWh = 10.000.000 kcal
Bu birim, IEA (Uluslararası Enerji Ajansı) ve Türkiye'de ETKB (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı) tarafından enerji istatistiklerinde standart birim olarak kullanılır. Yıllık enerji raporlarında "Türkiye 2025 yılında 165 milyon TEP enerji tüketti" gibi ifadeler bu birimle yapılır.
TEP ne anlama gelir?
TEP'i anlamak için şu basit benzetme yardımcı olur: TEP, enerji dünyasının "para birimi" gibidir. Farklı ülkelerin paralarını karşılaştırmak için USD'ye çevirdiğimiz gibi, farklı yakıtların enerji içeriğini karşılaştırmak için TEP'e çeviririz.
Neden TEP gerekli?
Bir fabrikanın enerji tüketimini düşünün:
- Elektrik: 5.000.000 kWh
- Doğalgaz: 800.000 m³
- Motorin: 12 ton
- Kömür: 50 ton
Bu rakamların hangisi büyük? "Hangi yakıttan ne kadar enerji kullanıyorum?" sorusuna nasıl cevap verirsiniz? Birimleri farklı olduğu için karşılaştırılamazlar. İşte burada TEP devreye girer — hepsini TEP'e çeviririz:
Artık doğalgazın ana yakıt olduğunu (toplam %58), elektriğin ikinci sırada (%38), motorin ve kömürün çok küçük olduğunu (%4) görüyoruz. Ayrıca tesisin 1.000 TEP yasal eşiğini aştığını biliyoruz — enerji yöneticisi atamak zorunlu.
TEP nasıl hesaplanır?
TEP hesaplama formülü çok basittir:
Toplam TEP = Σ (Yakıt Tüketimi × TEP Dönüşüm Katsayısı)
4 adımda yapılır:
- Listeyi çıkar: Tesisinizdeki tüm yakıtları ve yıllık tüketim miktarlarını listele
- Katsayıları al: Her yakıt için ETKB resmi TEP dönüşüm katsayısını bul (aşağıda tablo)
- Çarp: Her yakıtın tüketimini katsayı ile çarp
- Topla: Tüm TEP değerlerini toplayarak toplam yıllık TEP'i bul
Manuel hesaplamak yerine ücretsiz aracımızı kullanabilirsiniz: TEP Hesaplama Aracı — 6 yakıt türü, anlık sonuç, ETKB katsayıları, 1.000 TEP eşik uyarısı.
TEP dönüşüm katsayıları (2026 ETKB resmi)
📐 Katsayılar ETKB Enerji Verimliliği Yönetmeliği EK-1 tablosundan alınmıştır. Kömür ve biyokütle için kalori değeri varyasyonu sebebiyle ±%10 sapma olabilir.
1.000 TEP yasal eşiği ve yükümlülükler
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve ETKB yönetmelikleri, yıllık enerji tüketim seviyesine göre tesislere farklı yükümlülükler getirir:
1.000 TEP Eşiği
Enerji Yöneticisi atamak zorunlu. Kendi personeliniz olabilir veya A Class Enerji gibi dış danışmanlık alabilirsiniz.
5.000 TEP Eşiği
Yıllık enerji etüt raporu hazırlama + ETKB'ye sunma zorunluluğu.
50.000 TEP Eşiği
Enerji Yönetim Birimi kurma + ISO 50001 belgesi alma zorunlu. Yıllık tasarruf hedefi belirlenmesi.
Hibe Erişimi
1.000 TEP+ tesisler VAP hibesinden (%30 yatırım desteği, yıllık 5M ₺) faydalanabilir.
Pratik hesaplama örnekleri
Örnek 1: Küçük tekstil atölyesi
- Elektrik: 800.000 kWh × 0,000086 = 68,8 TEP
- Doğalgaz: 50.000 m³ × 0,000825 = 41,3 TEP
- Toplam: 110,1 TEP → Eşik altı, yasal yükümlülük yok
Örnek 2: Orta ölçekli gıda fabrikası
- Elektrik: 4.500.000 kWh × 0,000086 = 387 TEP
- Doğalgaz: 950.000 m³ × 0,000825 = 784 TEP
- Toplam: 1.171 TEP → 1.000 TEP eşiği aşıldı! Enerji Yöneticisi atamak zorunlu.
Örnek 3: Büyük çimento fabrikası
- Elektrik: 120.000.000 kWh × 0,000086 = 10.320 TEP
- Petrokok: 85.000 ton × 0,860 = 73.100 TEP
- Doğalgaz: 8.000.000 m³ × 0,000825 = 6.600 TEP
- Toplam: 90.020 TEP → 50.000 TEP eşiği aşıldı! Enerji Yönetim Birimi + ISO 50001 zorunlu.
Tesisinizin TEP değerini hemen hesaplayın: 📊 Ücretsiz TEP Hesaplama Aracı
Sıkça sorulan sorular
TEP, farklı enerji kaynaklarının ortak bir birime dönüştürülerek karşılaştırılmasını sağlayan uluslararası ölçü birimidir. 1 TEP = 41,868 GJ = 11.630 kWh enerji içeriğine karşılık gelir.
TEP'in açılımı "Ton Eşdeğer Petrol"dür. İngilizce karşılığı TOE (Tonne of Oil Equivalent). 1 ton petrolün yanmasıyla açığa çıkan enerji miktarına eşdeğer enerji içeriği demektir.
5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu'na göre, yıllık enerji tüketimi 1.000 TEP veya üzeri olan endüstriyel işletmeler Enerji Yöneticisi atamak zorundadır. 1.000 TEP yaklaşık 11,63 GWh enerji tüketimine denk gelir.
Her enerji kaynağı için yıllık tüketim miktarı, o yakıtın TEP dönüşüm katsayısı ile çarpılır; tüm kaynaklar toplanır. Örnek: Elektrik 1 kWh = 0,000086 TEP, Doğalgaz 1 Sm³ = 0,000825 TEP. Ücretsiz hesaplama: A Class Enerji TEP Hesaplama Aracı.
(1) kWh: Elektrik faturalarında kullanılır. (2) GJ: Bilimsel SI birimi, 1 GJ = 277,8 kWh. (3) TEP: Farklı yakıtları karşılaştırmak için kullanılan "enerji para birimi". 1 TEP = 41,868 GJ = 11.630 kWh.
A Class Enerji'nin ücretsiz TEP Hesaplama Aracı ile 30 saniyede hesaplayabilirsiniz. 6 farklı yakıt türü, ETKB resmi katsayılar, 1.000 TEP yasal eşik uyarısı dahil. Kayıt gerektirmez.
İlgili İçerikler
📊 TEP Hesaplama Aracı (Ücretsiz)
30 saniyede TEP değerinizi hesaplayın, 1.000 TEP eşiğini kontrol edin.
📘 1.000 TEP Eşiği ve Yasal Yükümlülükler
Eşiği aşan tesislerin görevleri ve süreçleri detaylı.
👤 Enerji Yöneticiliği Hizmeti
5627 sayılı kanun kapsamında dış enerji yöneticiliği.
📋 5627 Sayılı Kanun Özeti
Türkiye'deki tüm enerji verimliliği yasal çerçevesi.