TEP Hesaplama Aracı (TEP Açılımı: Ton Eşdeğer Petrol)
TEP açılımı "Ton Eşdeğer Petrol" demektir; farklı enerji kaynaklarını ortak bir birimde karşılaştırmaya yarayan uluslararası enerji ölçü birimidir. Bu araçla işletmenizin yıllık enerji tüketimini TEP cinsinden hesaplayın, 1.000 TEP eşiğini aşıp aşmadığınızı öğrenin ve yasal yükümlülüklerinizi belirleyin.
Tüketim Verilerinizi Girin
Yıllık tüketim değerlerinizi girin, sonuçlar otomatik hesaplanır.
TEP Nedir?
TEP (Ton Eşdeğer Petrol), farklı enerji kaynaklarının ortak bir birime dönüştürülerek karşılaştırılmasını sağlayan uluslararası ölçü birimidir. 1 TEP = 41,868 GJ = 11.630 kWh enerji içeriğine karşılık gelir.
Yasal Zorunluluk
5627 sayılı Kanun’a göre yıllık toplam enerji tüketimi 1.000 TEP ve üzerinde olan endüstriyel tesisler enerji yöneticisi atamakla yükümlüdür.
Etüt-proje eğitimi alan kursiyerleri ise farklı bir eşik ilgilendirir: sanayi etüt-proje ödevi için seçilecek işletmenin yıllık tüketimi en az 300 TEP olmalıdır. Aday tesisin bu sınırı sağlayıp sağlamadığını yukarıdaki araçla doğrulayabilirsiniz.
1 TEP Kaç kWh?
TEP ile kWh arasındaki çevrim sabittir; yakıt türünden bağımsızdır ve her hesabın çıkış noktasıdır.
Ters yönde: 1.000 kWh ≈ 0,086 TEP — yani 1 MWh ≈ 0,086 TEP eder.
| Birim | 1 TEP Karşılığı | Açıklama |
|---|---|---|
| Kilovatsaat | 11.630 kWh | Elektrik faturalarında kullanılan birim |
| Megavatsaat | 11,63 MWh | 1 MWh = 1.000 kWh |
| Kilokalori | 10.000.000 kcal | TEP’in tanım değeri: 10 milyon kcal |
| Gigajoule | 41,868 GJ | SI sistemindeki karşılığı |
| Megajoule | 41.868 MJ | 1 GJ = 1.000 MJ |
Tersi: Elektrik Tüketiminiz Kaç TEP Eder?
| Yıllık Elektrik Tüketimi | TEP Karşılığı | Not |
|---|---|---|
| 1.000 kWh (1 MWh) | 0,086 TEP | Küçük bir ofisin aylık tüketimi mertebesinde |
| 10.000 kWh | 0,86 TEP | — |
| 100.000 kWh | 8,60 TEP | — |
| 1.000.000 kWh (1 GWh) | 86 TEP | Orta ölçekli bir atölye seviyesi |
| 11.630.000 kWh (11,63 GWh) | 1.000 TEP | Yalnızca elektrik kullanan bir tesiste yasal eşik |
1 ÷ 11.630 işleminin tam sonucu 0,000085985’tir. Uygulamada ve yukarıdaki araçta yuvarlanmış katsayı olan 0,000086 TEP/kWh kullanılır; iki değer arasındaki fark yaklaşık %0,02 düzeyindedir ve sonucu pratikte etkilemez. TEP’in tanımı, açılımı ve diğer enerji birimlerinden farkı için TEP nedir? yazımızı okuyabilirsiniz.
TEP Hesaplama Formülü
Aracın arka planında çalışan hesabın tamamı iki satırlık bir formüle dayanır.
Her yakıtın birim başına taşıdığı enerji (alt ısıl değeri) farklıdır. Bu nedenle önce yakıtın toplam enerjisi kilokalori cinsinden bulunur, sonra 1 TEP’in tanım değeri olan 10 milyon kcal’ye bölünür:
Pratikte bu bölme işlemi her yakıt için önceden yapılmıştır. Elde edilen sayıya TEP dönüşüm katsayısı denir ve hesap tek çarpma işlemine iner:
Elektrik için formül daha da sadeleşir; çünkü elektrikte alt ısıl değer tartışması yoktur, çevrim doğrudan enerji eşdeğeri üzerinden yapılır:
Örnek 1: Eşiğin Altında Kalan Tesis
Yıllık 500.000 kWh elektrik ve 200.000 Sm³ doğalgaz tüketen bir işletme için hesap adım adım şöyle ilerler:
- 1. Adım — Veriyi toplayın: Elektrik ve doğalgaz faturalarındaki 12 aylık tüketimler alt alta toplanır: 500.000 kWh ve 200.000 Sm³.
- 2. Adım — Elektriği çevirin: 500.000 × 0,000086 = 43,00 TEP. Kontrol: 500.000 ÷ 11.630 = 42,99 TEP.
- 3. Adım — Doğalgazı çevirin: 200.000 × 0,000825 = 165,00 TEP. Uzun yoldan: 200.000 Sm³ × 8.250 kcal = 1.650.000.000 kcal ÷ 10.000.000 = 165 TEP.
- 4. Adım — Toplayın ve eşikle karşılaştırın: 43,00 + 165,00 = 208,00 TEP. Sonuç 1.000 TEP’in altındadır.
Örnek 2: Eşiği Aşan Tesis
Üç farklı yakıt kullanan bir üretim tesisinde toplam, kaynakların TEP değerleri toplanarak bulunur:
- Elektrik: 4.000.000 kWh × 0,000086 = 344,00 TEP
- Doğalgaz: 900.000 Sm³ × 0,000825 = 742,50 TEP
- Motorin: 120 ton × 1,020 = 122,40 TEP
- Toplam: 1.208,90 TEP — 1.000 TEP eşiği aşılmıştır.
Hesabı elle yapmak yerine yukarıdaki araca tüketimlerinizi girerek aynı sonucu saniyeler içinde alabilir, kaynak bazlı dağılımı ve PDF raporu indirebilirsiniz. Eşiği aştığınızda doğan yükümlülükleri 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu sayfamızda bulabilirsiniz.
Yakıt Türlerine Göre Dönüşüm Katsayıları
Yukarıdaki hesaplayıcının kullandığı katsayıların tamamı ve bunlara karşılık gelen alt ısıl değerler.
| Yakıt Türü | Birim | Alt Isıl Değer | TEP Katsayısı |
|---|---|---|---|
| Elektrik | kWh | 860 kcal/kWh | 0,000086 |
| Doğalgaz | Sm³ | 8.250 kcal/Sm³ | 0,000825 |
| Doğalgaz | kWh | 860 kcal/kWh | 0,000086 |
| Motorin | Ton | 10.200 kcal/kg | 1,020 |
| Motorin | Litre | 8.466 kcal/L | 0,0008466 |
| Taş Kömürü | Ton | 7.000 kcal/kg | 0,700 |
| LPG | Ton | 10.990 kcal/kg | 1,099 |
| Fuel Oil (No:6) | Ton | 9.600 kcal/kg | 0,960 |
Tablodaki alt ısıl değerler katsayılarla birebir tutarlıdır: alt ısıl değer = TEP katsayısı × 10.000.000 kcal. Örneğin fuel oil için 0,960 × 10.000.000 = 9.600.000 kcal/ton, yani 9.600 kcal/kg. Motorinin litre katsayısı yaklaşık 0,83 kg/L yoğunluk kabulüyle türetilmiştir.
Kömür katsayısı taş kömürü içindir. Linyit kullanıyorsanız katsayı, kömürün kalori değerine bağlı olarak yaklaşık 0,40–0,50 TEP/ton aralığına iner; bu durumda kendi yakıt analiz raporunuzdaki alt ısıl değeri kullanmanız daha doğru sonuç verir. Kaynak: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik. Güncel katsayılar için resmi kaynağı teyit etmeniz önerilir.
Neden TEP Hesaplaması Önemlidir?
Yasal Zorunluluk
1.000 TEP üzeri tesisler enerji yöneticisi atamak ve enerji etüdü yaptırmak zorundadır (5627 sayılı kanun).
Maliyet Avantajı
TEP hesaplaması ile enerji tüketim profilinizi anlayın, tasarruf fırsatlarını belirleyin.
Stratejik Planlama
Enerji tüketim trendlerinizi izleyin, verimlilik hedeflerinizi belirleyin.
Hesap Sonucunu Ne İçin Kullanırsınız?
Çıkan TEP değeri tek başına bir sayı değildir; dört ayrı kararın girdisidir.
Yasal Eşik Kontrolü
Toplam değerinizin 1.000 TEP eşiğine göre nerede durduğunu görürsünüz. Ayrıntılar için 1.000 TEP eşiği ve 5627 sayılı Kanun sayfalarına bakın.
Etüt Planlama
Kaynak bazlı dağılım, çalışmanın hangi sistemden başlaması gerektiğini gösterir. Enerji etüdü kapsamı bu dağılıma göre belirlenir.
VAP Hibe Başvurusu
Verimlilik Artırıcı Proje başvurularında yıllık tüketim beyanı gerekir. Hibe tutarını VAP hibe hesaplayıcı ile ön görebilirsiniz.
Kıyaslama ve İzleme
Yıldan yıla TEP değerini karşılaştırarak yapılan iyileştirmelerin etkisini ölçer, eşiğe yaklaşan artışı erken fark edersiniz. Enerji izleme sistemi bu takibi otomatikleştirir.
Sık Sorulan Sorular
1 TEP = 11.630 kWh, yani 11,63 MWh’tir. Aynı enerji miktarı 10.000.000 kcal veya 41,868 GJ’e karşılık gelir. Ters yönde 1.000 kWh yaklaşık 0,086 TEP, 1.000.000 kWh (1 GWh) ise yaklaşık 86 TEP eder. Yalnızca elektrik tüketen bir tesisin 1.000 TEP eşiğine ulaşması için yıllık tüketiminin 11.630.000 kWh olması gerekir.
Genel formül şudur: TEP = (Yakıt Miktarı × Alt Isıl Değer) ÷ 10.000.000 kcal. 1 TEP tanım gereği 10 milyon kcal enerjiye eşit olduğu için yakıtın kilokalori cinsinden toplam enerjisi bu değere bölünür. Pratikte her yakıt için hazır dönüşüm katsayısı kullanılır: TEP = Tüketim Miktarı × TEP Dönüşüm Katsayısı. Elektrikte formül TEP = kWh ÷ 11.630 şeklinde sadeleşir; örneğin 500.000 kWh × 0,000086 = 43 TEP eder.
TEP, farklı enerji türleri (elektrik, gaz, yakıt) arasında karşılaştırma yapmanızı sağlar. Yıllık tüketiminizi tek bir sayı ile ifade ederek yasal yükümlülükleri takip edebilir, enerji yoğunluk hedeflerinizi belirleyebilir ve verimlilik iyileştirmelerini ölçebilirsiniz.
5627 sayılı Kanun gereği enerji yöneticisi atamak, enerji tüketim raporlarını Bakanlığa bildirmek ve enerji verimlilik projelerini hayata geçirmek zorunlu hale gelir. 50.000 TEP üzerinde ise ayrıca enerji yönetim birimi kurulması zorunludur; ISO 50001 sertifikasyonu ise zorunlu olmayıp önerilir.
Doğalgaz faturalarında genellikle Sm³ (standart metreküp) birimi kullanılır, ancak bazı dağıtım şirketleri kWh bazında faturalandırma yapar. Faturanızın "tüketim" bölümündeki birimi kontrol ederek doğru seçimi yapınız. Yanlış birim seçimi hesaplamaları önemli ölçüde etkiler.
Bu araç ön değerlendirme amaçlıdır. Resmi başvurular için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın belirlediği yöntemlere ve dokümanlara uygun hesaplama yapılmalıdır. A Class Enerji olarak resmi raporlama süreçlerinizde size destek sağlarız.
Evet. 1.000 TEP eşiğini aşan tesisler için dışarıdan enerji yöneticisi hizmeti sunuyoruz. Detaylı bilgi için Enerji Yöneticiliği sayfamızı inceleyebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
1.000 TEP eşiğini aşıyor musunuz?
Enerji yöneticiliği, etüt ve ISO 50001 süreçleri için profesyonel destek alın.
📩 E-posta talebi: Detaylı analiz + sektörel benchmark + iyileştirme önerileri (24 saat içinde)